8. Plant a gofal plant

Eich plant

Gallai eich taliad Credyd Cynhwysol gynnwys swm i helpu gyda’r costau o ofalu am eich plentyn neu blant.

Plant hyd at 16 oed

Mae Credyd Cynhwysol yn cynnwys swm ychwanegol o arian ar gyfer plant dibynnol sydd fel arfer yn byw gyda chi.

Mae pwy sy’n cyfrif fel plentyn dibynnol yr un fath ar gyfer Credyd Cynhwysol ag yw ar gyfer budd-daliadau eraill a chredydau treth. Yn gyffredinol, os ydych yn gallu gwneud cais am Fudd-dal Plant dros blentyn, yna dylent gael eu cynnwys yn eich cais Credyd Cynhwysol.

Os ydych yn gwneud cais newydd am Gredyd Cynhwysol bydd gennych hawl i gael swm ychwanegol ar gyfer unrhyw blentyn a aned cyn 6 Ebrill 2017. Fodd bynnag, ni fydd gennych hawl i gael swm plentyn ychwanegol am drydydd plentyn neu blant dilynol a aned ar neu ar ôl 6 Ebrill 2017.

Gallwch ond cael swm ychwanegol ar gyfer mwy na 2 o blant os:

  • roeddech eisoes yn hawlio ar gyfer mwy na 2 o blant cyn 6 Ebrill 2017
  • rydych yn adnewyddu cais ar gyfer mwy na 2 o blant a ddaeth i ben o fewn y 6 mis diwethaf

Mae amgylchiadau arbennig eraill yn berthnasol. Darllenwch fwy am y rheolau ar gyfer teuluoedd gyda mwy na 2 o blant.

Os oes gennych 3 neu fwy o blant, ni fyddwch yn gallu gwneud cais newydd am Gredyd Cynhwysol hyd nes mis Chwefror 2019 oni bai eich bod wedi bod yn cael Credyd Cynhwysol yn y 6 mis diwethaf. Fodd bynnag, efallai bydd dal gennych hawl i wneud cais am, neu aros ar, fudd-daliadau eraill fel Cymhorthdal Incwm, JSA neu ESA yn seiliedig ar incwm, Credydau Treth a Budd-dal Tai.

Defnyddiwch gyfrifiannell budd-daliadau i ddarganfod beth allech chi ei gael.

Plant 16 i 19 oed

Efallai y cewch y swm plentyn ychwanegol ar gyfer plant 16 i 19 oed os ydynt yn mynychu neu wedi’u cofrestru mewn addysg llawn amser, addysg uwch neu ar hyfforddiant cymeradwy. Os nad ydynt mewn addysg neu hyfforddiant, ni fyddwch yn cael y swm plentyn ychwanegol.

Plant anabl

Efallai y cewch arian ychwanegol os yw’ch plentyn dibynnol yn anabl. Telir yr Ychwanegiad Plentyn Anabl hwn naill ai ar gyfradd uwch neu gyfradd is. Gallwch gael ychwanegiad plentyn anabl hyd yn oed os na fyddwch yn cael y swm plentyn ychwanegol ar gyfer y plentyn hwnnw.

Newid mewn amgylchiadau mewn perthynas â’ch plant

Os ydych yn cael mwy o blant, neu os yw un o’ch plant yn gadael eich cartref, mae angen i chi ddweud wrth yr Adran Gwaith a Phensiynau o fewn mis i sicrhau bod eich teulu yn cael y taliad cywir. Efallai y cewch swm plentyn ychwanegol os, er enghraifft, rydych yn cael babi. Efallai y byddwch yn stopio cael y swm plentyn ychwanegol os, er enghraifft, mae eich plentyn:

  • yn gadael addysg llawn amser, addysg uwch neu hyfforddiant cymeradwy
  • yn gadael y cartref
  • yn mynd i ofal yr awdurdod lleol (ac eithrio gofal seibiant)
  • yn y carchar, neu yn y ddalfa yn aros am dreial neu ddedfryd

Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth yn Credyd Cynhwysol: gwybodaeth bellach i deuluoedd.

Costau gofal plant

Os ydych yn gweithio, gall Credyd Cynhwysol helpu gyda chostau gofal plant, pa bynnag faint o oriau rydych yn eu gweithio.

Efallai y gallwch hawlio hyd at 85 y cant o’ch costau gofal plant os ydych chi’n gymwys i gael Credyd Cynhwysol ac yn cwrdd â rhai amodau ychwanegol. Y symiau y gallwch eu cael mewn costau gofal plant bob mis yw:

  • uchafswm o £646.35 ar gyfer un plentyn
  • uchafswm o £1108.04 ar gyfer 2 neu fwy o blant

Mae cymorth gofal plant yn cael ei dalu mewn ôl-daliadau. Mae hyn yn golygu y byddwch fel arfer yn talu’r costau eich hun, a bydd Credyd Cynhwysol wedyn yn talu rhywfaint o’r arian hwnnw yn ôl i chi. Os ydych chi’n credu bod angen help arnoch gyda’r costau ar yr adeg rydych chi’n eu talu, dylech drafod hyn gyda’ch anogwr gwaith.

Os ydych chi wedi derbyn cynnig swydd, gallwch wneud cais am gostau gofal plant am y mis cyn i chi ddechrau gweithio. Siaradwch â’ch anogwr gwaith cyn gynted ag y bo modd am eich cynnig swydd a’r opsiynau cymorth sydd ar gael. Os bydd eich swydd yn dod i ben, rhaid i chi ddweud wrth yr Adran Gwaith a Phensiynau ar unwaith.

Gellir gwneud cais am gymorth gyda chostau gofal plant am o leiaf mis ar ôl i’ch cyflogaeth ddod i ben i’ch helpu i gynnal eich gofal plant wrth i chi symud rhwng swyddi.

Sut i gael cymorth costau plant

Mae’n rhaid i chi fod mewn gwaith â thâl i gael cymorth gofal plant gan Gredyd Cynhwysol.

Os ydych yn gwneud cais gyda phartner, fel arfer bydd angen i’r ddau ohonoch fod mewn gwaith i dderbyn y cymorth hwn. Fodd bynnag, efallai y gallwch gael cymorth gofal plant os nad yw un ohonoch yn gweithio ac yn methu darparu gofal plant eu hunain oherwydd eu bod:

  • gyda gallu cyfyngedig i weithio
  • gyda chyfrifoldebau gofalu am berson difrifol anabl
  • yn absennol dros dro o’r cartref

Nid yw gwaith â thâl yn cynnwys gwaith gwirfoddol lle mae’r unig daliad yn dreuliau.

Mewn rhai amgylchiadau, gallwch gael eich trin fel petaech mewn gwaith â thâl tra nad ydych yn gweithio. Mae cymorth gofal plant ar gael os ydych yn hawlio Credyd Cynhwysol ac yn derbyn:

  • Tâl Salwch Statudol
  • Tâl Mamolaeth Statudol
  • Tâl Tadolaeth Statudol
  • Tâl Statudol Rhieni Wedi’i Rannu
  • Tâl Mabwysiadu Statudol
  • Lwfans Mamolaeth

Rhaid i chi fod yn talu costau gofal plant i ddarparwyr gofal plant cofrestredig neu gymeradwy.

Yn gyffredinol mae hyn yn golygu bod y darparwr gofal plant wedi’i gofrestru gydag un o’r sefydliadau hyn:

  • Lloegr – OFSTED
  • Yr Alban – The Care Inspectorate
  • Cymru – Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru (CSSIW)

Gall gofal plant cymeradwy gynnwys gofal a ddarperir yn yr ysgol neu mewn man arall gan warchodwr plant, cynllun chwarae, meithrinfa neu glwb. Dylai eich darparwr gofal plant cymeradwy allu rhoi rhif cofrestru i chi.

I ddarganfod mwy am gymorth y gallech ei gael ar gyfer costau gofal plant, ewch i wefan Childcare Choices. Gallwch hefyd ddod o hyd i ragor o wybodaeth am Gredyd Cynhwysol a gofal plant yn Credyd Cynhwysol: gwybodaeth bellach i deuluoedd.